Staatspedagogiek

Onze systemen komen krakend tot stilstand. Systemen die ooit werkte, creëren nu afbreuk en pijn. Dat werd me gisteren schrijnend duidelijk voor de strafrechter.

De wat? Ja, inderdaad, de strafrechter. Daar vond ik mezelf terug gisteren. Even in het kort hoe ik daar verzeild raakte. Mijn twee jongste kinderen gaan naar een Sudburyschool. Dat is een evindence-based schooltype met een radicaal ander pedagogisch concept. Sudburyscholen bereiden al 45 jaar jonge mensen succesvol voor op vervolgonderwijs en de samenleving.

Omdat de inspectie vertrekt vanuit een reguliere visie op onderwijs bij het vaststellen van kwaliteit , keuren ze onder het motto ‘wat de boer niet kent dat eet ie niet’ de school van mijn kinderen af als leerplichtschool. In een kafkaiaanse procesgang bij de bestuursrechter bleef het oordeel van de inspectie overeind staan. Gevolg?  Als verdachte in een strafproces gedaagd worden omdat je je kinderen onttrekt aan de leerplicht. Foei meneer de Bree, het is niet de bedoeling dat u uw kind aan de staatspedagogiek onttrekt!

 Sovjetisering

Dit terwijl internationale verdragen en onze grondwet de verantwoordelijkheid van opvoeden en scholen van kinderen bij de ouders legt. Kinderen hebben recht op goed onderwijs en ouders zijn in eerste instantie verantwoordelijk daar zorg voor te dragen, conform eigen pedagogische, filosofische en morele overtuiging. Nu de Nederlandse staat meent ouders die gebruik maken van dit recht te moeten dagvaarden, lijkt er een Sovjetisering van ons onderwijsbestel gaande.

 Systeemkramp

Vervolgens is de chaos compleet. Het op volgzaamheid en compliance gerichte systeem dendert door. Inspecteurs trekken met hun staatspedagogiek in de hand als een soort onderwijsinquisitie door het land.  Leerplichtambtenaren volgen gedwee hun bureaucratische turflijsten zonder de consequenties voor betrokken kinderen en ouders te overzien. Van werk overlopende rechters beperking zich onder tijdsdruk tot denken in wetten, jurisprudentie en andere juridische zaken en verliezen de realiteit van alledag en de consequenties voor betrokkenen uit het oog. Typisch gevalletje systeemkramp zou ik zeggen.

 Schrijnend

Wat in deze soap van het bordje valt is de realiteit. Bureaucraten doen hun turfsmurfplicht  waardoor het systeem belangen van kinderen en ouder vermorzelt. Schrijnende verhalen zie ik in de loop der jaren voorbijkomen. Gevallen van stressklachten, depressiviteit, apathie, angststoornissen als faalangst, en zelf suïcideproblematiek zijn orde van de dag.  En machteloze ouders die boven alles maar één ding willen: gelukkige kinderen die goed onderwijs genieten. De sociaal-emotionele schade is groot. Heel groot.

Feiten op een rij

In de voorbereiding op de rechtszaak liep ik tegen de volgende feiten aan. Voor de leesbaarheid vermeld ik geen bronnen.  Ze zijn wel leverbaar:

  • ·         16.000 kinderen zitten ongewenst thuis omdat ze niet worden toegelaten op reguliere scholen.
  • ·         10% van de 15 jarigen is functioneel analfabeet.
  • ·         30% van de kinderen pest op school
  •            12,3% van de kinderen op regulier onderwijs wordt structureel gepest.
  • ·         Het % geïndiceerde kinderen met een leerprobleem rijst de pan uit evenals het aantal kinderen dat medicatie gebruikt om in het onderwijssysteem te kunnen functioneren.
  • ·         Verreweg de meeste kinderen krijgen onder druk van leerdwang een hekel aan school en leren.
  • ·         Veel docenten zijn gefrustreerd, apathisch, ziek thuis of verlaten het onderwijs.
  • ·         En dan praat ik nog niet over de vraag of de eenzijdige focus op cognitieve vakken de brede ontplooiing van kinderen steunt en of reguliere scholen in staat zijn de snel veranderende buitenwereld bij te benen.

Vermorzeld

Als je als ouder ingrijpt omdat je je kind een betere toekomst gunt, of erger, wanneer je ziet dat je kind lijdt onder het reguliere onderwijssysteem, loop je grote kans door de onderwijs Gestapo te worden vermorzeld.  Inspecteurs keuren alternatieven af, rechters voorkomen thuisonderwijs en veroordelen ouders die kinderen naar alternatieve scholen sturen. En leerplichtambtenaar trappen kinderen terug naar reguliere scholen onder dreiging van strafrechtelijke vervolging en bureau jeugdzorg.  Zo is ons vrije, tolerante Nederland verworden tot een eng landje met een verplichte staatspedagogiek waar nauwelijks aan te ontsnappen valt. Kinderen van 4 jaar graag inleveren bij de overheid a.u.b..

 Oplossing

De kinderombudsman stelde in een recentelijk rapport dat de internationale rechten van het kind alleen kunnen worden behartigd als we van leerplicht naar leerrecht gaan. Daar ligt volgens mij de oplossing. Kinderen hebben recht op goed onderwijs. Ouders hebben het recht van vrije onderwijskeuze.  Daar moeten we weer naar terug. De overheid moet haar rigide beleid gebaseerd op schijnkwaliteit en controleterreur loslaten en onderwijsprofessional weer de ruimte geven hun werk te doen. En  bovenal moet de overheid snel stoppen zich te bemoeien met de opvoeding van kinderen. Dat is een taak van ouders. Basta!

Durf jezelf opnieuw uit te vinden

De industriële revolutie heeft onze samenleving in een enorme st(r)oomversnelling gebracht. Serieproductie heeft ons veel welvaart en welzijn gebracht. De serieproductie-samenleving stokt echter. Net als ooit onze agrarische samenleving tegen wil en dank overging naar een nieuw tijdperk, staan we nu ook voor de volgende stap.

Gevoelsmatig hebben we veel te verliezen. Dat doet ons vasthouden aan dat wat we kennen. De transitie is echter onvermijdelijk. Hoe langer we wachten, hoe groter de sprong en de pijn.

Elk tijdperk kent zijn eigen wetmatigheden. De angst te verliezen doet ons vastklampen aan de ons bekende wetmatigheden. Transitie vraagt ons de samenleving en onze instituties opnieuw uit te vinden. Dat vraagt om een pioniersgeest. Dat vraagt om lef.

Dus serieproductie overheid, serieproductie scholen, serieproductie bedrijven, serieproductie banken en vooral serieproductie mensen, durf jezelf opnieuw uit te vinden!

Onderwijs; verplichte middelmatigheid!

In haar jaarverslag  ‘De staat van het onderwijs’ komt de inspectie tot de conclusie dat ‘Een hele grote groep scholen nét aan de minimumeisen voldoet en heel weinig scholen boven verwachting goed presteren.’  Het reguliere onderwijs blinkt uit in middelmatigheid, is de terechte conclusie van Nu.nl.

In 1997 komt dr. H. Blok, werkzaam bij het SCO-Kohnstamm Instituut voor onderzoek van opvoeding en onderwijs, in een interview in het NRC, al tot schokkende conclusies over de kwaliteit van regulier onderwijs.  Hieronder volgen een aantal passages uit dat artikel.

‘In feite zijn bijna alle kinderen psychisch ongeschikt voor de reguliere basisschool. Het is namelijk tegennatuurlijk als kinderen hun ontwikkelingstempo aan moeten passen aan het gemiddelde van de groep waarin ze verkeren. Die aanpassing brengt grote risico’s met zich mee: kinderen lopen kans op stress, op een ondermijnd zelfvertrouwen en, uiteindelijk, op een mislukte schoolloopbaan.’

Maar misschien het grootste bezwaar is wel dat het geïnstitutionaliseerd basisonderwijs uitvallers kweekt: leerlingen die achterop raken, misschien zelfs wel in het speciaal onderwijs terecht komen, en leerlingen die een geweldige tegenzin tegen school en tegen leren opbouwen.’

‘Een onderwijskundig bezwaar: het rendement van groepsgewijs onderwijs ligt beduidend lager dan menigeen zich realiseert. Onderwijskundig onderzoek van de laatste twintig jaar heeft een oud vermoeden bevestigd. Naarmate de groepsgrootte stijgt, neemt het rendement of de leeropbrengst af. Stel bijvoorbeeld de effectiviteit van één-op’’eén onderwijs op 100 procent. Bij één-op-vijf, vijf leerlingen per leerkracht, is de effectiviteit al flink gedaald, namelijk tot circa 50 procent. Bij één-op-tien bedraagt de effectiviteit ongeveer 30 procent en bij één-op-twintig nog maar ongeveer 20 procent.’

Ouders die hun kinderen niet bloot willen stellen aan middelmatigheid met bijkomende risico’s als weerzin tegen school en leren, stress, een ondermijnd zelfvertrouwen en een reële kans op een mislukte schoolloopbaan, worden het door de overheid niet makkelijk gemaakt.

·         De traditionele vernieuwingsscholen als Montessori en de Vrije school zitten al in het zelfde pak genaaid door rigide overheidsbeleid.

·         Zelf opgerichte Particuliere scholen die andere pedagogische vertrekpunten nemen om de middelmatigheid te overstijgen en de onbedoelde nevenschade te neutraliseren worden door gestandaardiseerd toezicht in dezelfde mal gedrukt. Wanneer ze dat weigeren worden ouders strafrechtelijk vervolgd voor ontduiken van de leerplicht.

·         Thuisonderwijs wordt door de Nederlandse staat bijkans onmogelijk gemaakt door richting bezwaren zeer nauw te definiëren. Daarbij blijkt uit de praktijk dat het onttrekken van kinderen aan de schoolplicht altijd bij de rechter dient te worden bevochten.

Dit terwijl dr. H. Blok tot de volgende conclusie komt waar het thuisonderwijs betreft:

 ‘Veel ouders bieden, zonder dat ze er zich speciaal op toegelegd hebben, thuis een rijkere leeromgeving dan de school. Er is één volwassene die klaar staat op  alle vragen in te gaan, er is multifunctioneel spelmateriaal, er zijn boeken, er is een televisie en een video, er is een computer, enzovoort. Als dat materiaal niet toereikend is, is er de gratis buurtbibliotheek of bijvoorbeeld een rijk aanbod aan musea. Scholen komen zelden aan een excursie toe. Dankzij de één-op-één overdracht zullen veel kinderen aan de ochtend genoeg hebben om het tempo bij te houden. Dan blijft de middag over voor vrije besteding, bijvoorbeeld voor spelen met vriendjes en vriendinnetjes of voor bijzondere leeractiviteiten. Buitenlands onderzoek – afgenomen onder ouders die er zelf voor kiezen hun kind te scholen – laten zien dat thuisonderwijs qua leerrendement  superieur is aan schoolonderwijs.’

Andere alternatieven als Sudbury onderwijs, een pedagogische visie waar leren vraaggestuurd is en het curriculum persoonlijk wordt gebouwd rond de leerwensen en behoeften van kinderen, wordt ondanks dat ze bewezen resultaten voortbrengt, door de Nederlandse overheid betiteld als kwalitatief ondeugdelijk.

Dat maakt het overheidsoptreden dubieus. Middels handhaven van de leerplichtwet dwingt zij kinderen naar scholen te gaan waarvan de kwaliteit veel te wensen overlaat, waar de inrichting aantoonbaar contraproductief werkt en waar aantoonbaar onbedoelde mentaal-emotionele nevenschade ontstaat. Terwijl goedwerkende alternatieven met diezelfde leerplichtwet in de hand het bestaan moeilijk zo niet onmogelijk wordt gemaakt.

Dr. Blok vat één en ander samen in navolgende vraag:

Heeft de overheid het morele recht ouders te verplichten hun kind in te leveren bij een instelling die – principieel – een geringer leerrendement realiseert dan thuis mogelijk zou zijn?”

Ouders, docenten, leerplichtambtenaren, inspecteurs, politici, schoolbestuurders van Nederland, waar zijn we in hemelsnaam mee bezig, het instant houden van systeem of de ontwikkeling van onze kinderen.

Voor mij als ouder is het makkelijk. De ontwikkeling van mijn kinderen komt op de eerste plaats. Altijd.

VerSLAAFD

Ik schrik regelmatig hoe verslaafd mensen zijn. Verslaafd in de zin van slaafs. Slaaf van de systemen, instituties en gewoonten die we hebben gebouwd. In de tang gehouden door de angst onze welvaart en verworvenheden kwijt te raken.

Vroeger kreeg een slaaf net genoeg eten, drinken, rust, vrije tijd en onderdak om te kunnen werken. Tegenwoordig is de marge iets ruimer.

Onder slaven waren twee soorten ‘ziektes’ bekend die zich alleen bij slaven manifesteerden:

·         Drapetomanie (de neiging om weg te vluchten) en

·         Dysaethesia Aethiopica (het pathologische gebrek aan motivatie).

Als ik onze samenleving bekijk, zie ik velen lijden aan één of beide ‘ziekte’beelden. We ontvluchten maar al te graag onze realiteit en smachten naar weekends of vakantie en motivatiegebrek, lusteloosheid en depressie neemt epidemische vormen aan.

Er is één groot verschil: nu houden we onszelf in de tang.

ps. goed nieuws, het is binnenkort Bevrijdingsdag 🙂

De kwetsbaarheid van collectivisme

Al onze politieke stromingen hebben, ondanks hun verschillen,  één grote gemene deler. Omdat deze zo breed als vertrekpunt wordt genomen, staat ze boven alle discussie. Oplossingen die vanuit andere vertrekpunten starten zijn bij voorbaat gediskwalificeerd.  Dit onzichtbare, onbesproken fenomeen heet collectivisme. En dat houdt ons in een wurggreep. Genadeloos.

Collectivisme. En de kwetsbaarheid ervan. Daar moeten we het hoognodig over hebben. Anders blijven we steken. Zonder dat we het doorhebben.

Eerst even naar de definitie.

Collectivisme

het stellen van het belang van de gemeenschap boven dat van het individu.

Collectivisme wordt nu random toegepast en beteugelt individuele vrijheden. Collectivisme wordt gerechtvaardigd door te stellen dat de besluiten democratisch genomen zijn. Tegen collectivisme zijn,  wordt uitgelegd als tegen democratie zijn. Tegen democratie zijn betekent dat je dan waarschijnlijk voor dictatuur bent. Zo wordt elke discussie gesmoord.

Democratie is geen staatsvorm maar een beslismodel. Wanneer je een beslismodel invoert moet je nauwkeurig vaststellen wat je op welk niveau bepaalt. Wanneer alles centraal en dus collectief wordt bepaalt, ontstaat er een dictatuur van de meerderheid. Vindt een meerderheid en je kan de rest jouw mening of voorkeur opdringen. Collectivisme tot monocultuur, standaardisatie en frustratie bij grote groepen mensen.

Er zijn genoeg zaken te bedenken die je collectief moet of kan regelen. Het doorschieten in collectivisme is beperkend, paternalistisch en ongewenst. Stel je voor dat we collectief gaan besluiten wat jij moet eten, welke kleding je draagt et cetera.

Het kan weldegelijk anders. Dictatuur is niet het enige alternatief voor democratie. Het alternatief is hard vaststellen welke vrijheden individuen hebben. Ofwel beperken van het aantal onderwerpen die collectief en dus centraal geregeld worden. In Nederland worden onze vrijheden vastgelegd in de grondwet. Jammer is alleen dat je je voor de rechter niet kunt beroepen op deze grondrechten. De politiek ziet hier op toe. Zo zijn we overgeleverd aan de willekeur van onze politieke machthebbers.

Onze collectieve systemen houden moeilijk stand in de dynamische samenleving. Het bijstellen van collectieve systemen gaat traag door bureaucratie en wordt vaak gefrustreerd door tegengestelde belangen van betrokkenen. Daardoor worden er vaak zoutloze compromissen gesloten die kwalitatief onder de maat zijn. Veel mensen haken af en geloven niet meet in het collectieve systeem. Zij worden passief, afwachtend en gaan klagen. Daar zit de achilleshiel van collectivisme.

Door het aantal onderwerpen die centraal en collectief geregeld worden te beperken, ontstaat er ruimte voor diversiteit. En daar is in een snel veranderende samenleving grote behoefte aan.

Door verantwoordelijkheid te decentraliseren activeer je initiatief en zelfredzaamheid. Wat er ontstaat is dat mensen gaan experimenteren met nieuwe oplossingen. Door deze experimenten wordt er veel sneller goed werkende alternatieven gevonden. In een complexe omgeving wint diversiteit het altijd van monocultuur.

Wanneer je in de huidige samenleving om je heen kijkt, zie je overal de onbedoelde neveneffecten van collectivisme. Passieve burgers die wachten (zonder vertrouwen) op oplossingen van de overheid. Een lamgeslagen politiek die door versnippering nauwelijks in staat is kwalitatief goede besluiten te produceren. Onze collectieve systemen brokkelen onder onze handen af. Initiatieven van burgers worden regelmatig tegengewerkt door overheden die krampachtig vasthouden aan hun macht vanuit het collectivisme.  Dit houdt onze samenleving in een wurggreep.

Hoog tijd om het collectivisme te doorbreken en meer ruimte te creëren voor individuele keuzes. Onze politieke leiders zullen ons in het gareel willen houden door allerlei rampscenario’s te schetsen. Als je de staat van onze collectieve systemen bekijkt reist de vraag hoelang we het ons nog kunnen permitteren deze weg te blijven bewandelen. Ons schoolsysteem wordt steeds duurder en sluit steeds minder aan bij de vraag uit de samenleving; steeds meer kinderen vallen buiten de boot en innovatie blijkt onmogelijk. Ons bestuurlijk model is door versnippering lamgeslagen. Ons financieel systeem is failliet. Onze woonmarkt is verziekt. On zorgstelsel is onbetaalbaar terwijl zorgverzekeraars 1,4 miljard winst genereren. En ga zo maar door.

Kortom: laten we collectief voor het afbreken van collectivisme kiezen :-).

Leiderschap: je eigen leven leiden

Leiders zijn onze nieuwe helden. We lijken ze meer nodig te hebben dan zuurstof. Ik ben van mening dat leiderschap schromelijk wordt overschat. En dat ons centralistische beeld van leiderschap onderdeel is van de problemen die we ervaren. Iedereen gaat in de wachtstand totdat er een briljante, alleswetende leider opstaat. Tot die tijd branden we onze huidige, mogelijk niet briljante, alleswetende leider af. Mopperend en wachtend.

De briljante, alleswetende leider is een illusie. Het is ons excuus om zelf geen verantwoordelijkheid te nemen. Mahatma Ghandi zei het als volgt: ““There goes my people. I must follow them, for I am their leader.”  

Via Google vond ik de volgende definitie:

Leiderschap

“Onmisbaar element om ware veranderingen te realiseren. Kan op élk nivo en in elke functie getoond worden. Niet te verwarren met machtspolitiek, stijfkoppigheid of haantjesgedrag.

Gevonden op http://www.encyclo.nl/lokaal/10278

Volgens mij is de bedoeling van leiderschap dat je je eigen leven leidt.