Organisatie of organiseren?

Tijden veranderen (vanzelf), bij organisaties is dat lastig. Of toch niet?
Zoek het woord organisatie op in een online encyclopedie en je treft twee definities:

(….) 1. ‘De wijze waarop een organisatie functioneert. Bij voorkeur is dit het resultaat van organiseren, maar soms is een organisatie historisch gegroeid zonder bewuste organisatie activiteit.’

Wat mij opvalt in deze definitie is dat er een verschil wordt gemaakt tussen organiseren (de activiteit) en organisatie (het resultaat). Organisatie is dus gestold organiseren. In snel veranderende tijden hebben we volgens mij de lenigheid van organiseren nodig en staat de starheid van ‘organisatie’ ons regelmatig in de weg.

(….) 2. ‘Een levend en door deelnemers bewust gezocht samenwerkingsverband tussen natuurlijke of rechtspersonen, die daarbij al dan niet gebruik maken van middelen. Een organisatie in deze zin is een zelfstandig geordend geheel van mensen en middelen die bepaalde processen uitvoeren.’

Bij deze definitie valt me op dat het beschreven wordt als een vrijwillig collectief. Eckhart Wintzen, de helaas veel te vroeg overleden grondlegger van BSO, zei enige tijd geleden al dat veel organisaties georganiseerd zijn rond angst, dwang en wantrouwen.
Organisaties moeten zich aanpassen aan de tijdsgeest waarin ze opereren. Anders worden ze overbodig. Aanpassen (b)lijkt echter lastig in de praktijk. Ik denk dat de crux zit in twee dingen:
1. Minder leunen op de (schijn)veiligehid van de organisatie en durven om bewust het dynamische proces van organiseren aan te gaan. Beantwoord de vraag maar eens: “hoe zou ik mijn organisatie inrichten als ik het overnieuw zou doen?”
2. Bouw vrijwillige collectieven in plaats van collectieven waarin mensen op basis van angst, dwang en wantrouwen worden ingezet als Human Resource.

Advertenties

7 thoughts on “Organisatie of organiseren?

  1. Bouw vrijwillige collectieven. Maatschappelijke initiatieven zijn volgens mij vaak vrijwillige collectieven en vaak ook nog organisch gegroeid. Maar op het moment dat de overheid zijn handen er van af wil halen en geldstromen op gang gebracht moeten worden is vaak een organisatie nodig. Hetgeen organisch ontstaan is gaat georganiseerd worden. Wordt dit dan niet vanzelf een organisatie waar een controlerende functie van uit gaat? En sluipt op deze manier angst, dwang en wantrouwen niet in een maatschappelijk initiatief? Is er dan nog wel een maatschappelijk initiatief en is het nog wel vrijwillig?
    Ik worstel op dit moment met deze vraag, ben naar aanleiding van deze blog zeer benieuwd naar jouw visie.

    • Mooie vraag Marieke! Ten eerste wil ik je ‘meestribbelen'(de mooie kreet van Mathieu Weggeman) adviseren in plaats van ‘worstelen’. Organiseren is een dynamisch, soms pardoxaal proces, voorbij maakbaarheid. Volgens mij moet je zoeken naar wat je ‘vloeibaar’ wilt houden en wat (tijdelijk?) moet stollen om tot effectiviteit te komen. Wanneer ik met organisaties bezig ben, richt ik me op het laten stollen van ‘hoe je organiseert’ (organiseer het proces van organiseren, niet één uitkomst). Hoe neem je besluiten? Hoe deel je informatie? Wie is verantwoordelijk voor wat? Hoe organiseer je verbinding? Wanneer je je daarop focust ontstaan er tijdelijke stollingen die weer vloeibaar worden als dat nodig of wenselijk is. Ik hoop dat je hier wat aan hebt. Wanneer dat niet het geval is, doen we wat mij betreft binnenkort een skypje.

    • Marieke, het antwoord in mijn organisatieschool is dat het te ver doorvoeren van controle vermeden kan worden door alles open te houden. Hiermee bedoelen we (zie ook de uitleg van de ondernemer die ik in mijn bovenstaande bijdrage citeerde) dat alle sociale inclusies van alle leden van een organisatie open moeten blijven, zodat zij het gedachtengoed in die andere inclusie steeds waar nodig kunnen raadplegen om in de eigen club vastgelopen discussies weer open te breken.
      Veel organisaties en met name ondernemingen vinden dat mensen tijdens het werk al hun aandacht op dat werk moeten richten. De traditionele bedrijfskundige opleidingen zijn ook vooral tot dat doel ontworpen. Dat mag je echter niet te letterlijk opvatten en doorvoeren. Goed functionerende medewerkers zijn juist zo goed, omdat ze de zingevingsprocessen van het werk voortdurend kunnen voeden met input uit zingevingsprocessen uit andere relevante inclusies.
      Ikzelf b.v. ben docent aan een universiteit, maar heb ook een eigen adviespraktijk. Nu zit ik toevallig achter mijn universiteits PC, maar ik zou deze reactie niet zo kunnen schrijven, als ik ook niet mentaal naar mijn andere sociale inclusies (meervoud, want er zijn er nog veel meer) kan surfen. Dat geldt ook voor het geven van een college, of omgekeerd wanneer ik met een klant in gesprek ben.
      In mijn opvatting werk ik dus niet x dagen per week bij de universiteit en x dagen in mijn bedrijf, maar ben ik constant in al die inclusies actief. Wat varieert is de allocatie van aandacht over die verschillende inclusies.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s