De kwetsbaarheid van collectivisme

Al onze politieke stromingen hebben, ondanks hun verschillen,  één grote gemene deler. Omdat deze zo breed als vertrekpunt wordt genomen, staat ze boven alle discussie. Oplossingen die vanuit andere vertrekpunten starten zijn bij voorbaat gediskwalificeerd.  Dit onzichtbare, onbesproken fenomeen heet collectivisme. En dat houdt ons in een wurggreep. Genadeloos.

Collectivisme. En de kwetsbaarheid ervan. Daar moeten we het hoognodig over hebben. Anders blijven we steken. Zonder dat we het doorhebben.

Eerst even naar de definitie.

Collectivisme

het stellen van het belang van de gemeenschap boven dat van het individu.

Collectivisme wordt nu random toegepast en beteugelt individuele vrijheden. Collectivisme wordt gerechtvaardigd door te stellen dat de besluiten democratisch genomen zijn. Tegen collectivisme zijn,  wordt uitgelegd als tegen democratie zijn. Tegen democratie zijn betekent dat je dan waarschijnlijk voor dictatuur bent. Zo wordt elke discussie gesmoord.

Democratie is geen staatsvorm maar een beslismodel. Wanneer je een beslismodel invoert moet je nauwkeurig vaststellen wat je op welk niveau bepaalt. Wanneer alles centraal en dus collectief wordt bepaalt, ontstaat er een dictatuur van de meerderheid. Vindt een meerderheid en je kan de rest jouw mening of voorkeur opdringen. Collectivisme tot monocultuur, standaardisatie en frustratie bij grote groepen mensen.

Er zijn genoeg zaken te bedenken die je collectief moet of kan regelen. Het doorschieten in collectivisme is beperkend, paternalistisch en ongewenst. Stel je voor dat we collectief gaan besluiten wat jij moet eten, welke kleding je draagt et cetera.

Het kan weldegelijk anders. Dictatuur is niet het enige alternatief voor democratie. Het alternatief is hard vaststellen welke vrijheden individuen hebben. Ofwel beperken van het aantal onderwerpen die collectief en dus centraal geregeld worden. In Nederland worden onze vrijheden vastgelegd in de grondwet. Jammer is alleen dat je je voor de rechter niet kunt beroepen op deze grondrechten. De politiek ziet hier op toe. Zo zijn we overgeleverd aan de willekeur van onze politieke machthebbers.

Onze collectieve systemen houden moeilijk stand in de dynamische samenleving. Het bijstellen van collectieve systemen gaat traag door bureaucratie en wordt vaak gefrustreerd door tegengestelde belangen van betrokkenen. Daardoor worden er vaak zoutloze compromissen gesloten die kwalitatief onder de maat zijn. Veel mensen haken af en geloven niet meet in het collectieve systeem. Zij worden passief, afwachtend en gaan klagen. Daar zit de achilleshiel van collectivisme.

Door het aantal onderwerpen die centraal en collectief geregeld worden te beperken, ontstaat er ruimte voor diversiteit. En daar is in een snel veranderende samenleving grote behoefte aan.

Door verantwoordelijkheid te decentraliseren activeer je initiatief en zelfredzaamheid. Wat er ontstaat is dat mensen gaan experimenteren met nieuwe oplossingen. Door deze experimenten wordt er veel sneller goed werkende alternatieven gevonden. In een complexe omgeving wint diversiteit het altijd van monocultuur.

Wanneer je in de huidige samenleving om je heen kijkt, zie je overal de onbedoelde neveneffecten van collectivisme. Passieve burgers die wachten (zonder vertrouwen) op oplossingen van de overheid. Een lamgeslagen politiek die door versnippering nauwelijks in staat is kwalitatief goede besluiten te produceren. Onze collectieve systemen brokkelen onder onze handen af. Initiatieven van burgers worden regelmatig tegengewerkt door overheden die krampachtig vasthouden aan hun macht vanuit het collectivisme.  Dit houdt onze samenleving in een wurggreep.

Hoog tijd om het collectivisme te doorbreken en meer ruimte te creëren voor individuele keuzes. Onze politieke leiders zullen ons in het gareel willen houden door allerlei rampscenario’s te schetsen. Als je de staat van onze collectieve systemen bekijkt reist de vraag hoelang we het ons nog kunnen permitteren deze weg te blijven bewandelen. Ons schoolsysteem wordt steeds duurder en sluit steeds minder aan bij de vraag uit de samenleving; steeds meer kinderen vallen buiten de boot en innovatie blijkt onmogelijk. Ons bestuurlijk model is door versnippering lamgeslagen. Ons financieel systeem is failliet. Onze woonmarkt is verziekt. On zorgstelsel is onbetaalbaar terwijl zorgverzekeraars 1,4 miljard winst genereren. En ga zo maar door.

Kortom: laten we collectief voor het afbreken van collectivisme kiezen :-).

Advertenties

2 thoughts on “De kwetsbaarheid van collectivisme

    • Dank! Hier moet het volgens mij meer over gaan. Oplossingen vanuit collectivisme lossen huidige complexe problemen niet op. Sterker, ze zijn er onderdeel van….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s