Innovution

“We bevinden ons op de rand van een nieuw tijdperk waarbij innovatie de kern van onze economie is en de menselijke factor de drijvende kracht van vooruitgang.

Achter ons ligt het informatie tijdperk met de productie economie. Onze organisatie en onderwijssystemen stammen uit die tijd. Ze zijn gericht op het stimuleren van mensen om in de pas te lopen met zo weinig mogelijk weerstand. Alle strategische keuzes zijn gericht op de tevredenheid van de stakeholders (winstmaximalisatie). De klok bepaalt wanneer we ons inzetten voor de baas, de procedures bepalen hoe we dat doen en ons contract bepaalt hoezeer we dat doen.”

Met deze woorden introduceert Anke Wiersma haar nieuwe boek: de mens als drijvende kracht in innovatie economie.

Drie dingen vallen mij op:

  1. Onze economie verandert significant. Achteraf gaan we deze tijd weer kenmerken als een revolutie. Net zoals we met de overgang van agrarische naar industriële economie achteraf hebben gedaan.
  2. De onze bedrijven, instituties en systemen stammen uit het industriële tijdperk. Dat betekent dat alles op zijn kop moet. Gewoon omdat de ‘fit’ er steeds minder is. Zoals bij elke revolutie biedt de technologie een totaal nieuwe manier van leven, werken en organiseren. Vasthouden aan de oude manier voelt veilig maar leidt tot achterstand en mismatch. Hoe langer je wacht, hoe groter de achterstand, de kapitaaldestructie die daarmee gepaard gaat en de moeite en pijn die het kost om aan te haken.
  3. De menselijke factor is de drijvende kracht. In het industriële tijdperk stonden systemen centraal. In het innovatie tijdperk staan mensen centraal. Waarom? Innovatie gaat over nieuwe waarde creëren vanuit kennis. Dat vraagt om creativiteit, dromen en scheppingskracht.

Onze organisaties en onderwijssystemen stimuleren mensen in de pas te lopen met zo weinig mogelijk weerstand. Volgzaamheid, gehoorzaamheid en compliance zijn noodzakelijk om op industriële leest geschoeide systemen te laten functioneren.

Het grootste probleem zie ik in het onderwijs. Onderwijs bereidt jonge mensen voor op de samenleving van morgen. Het onderwijs zou dus voorop moeten lopen in de transitie naar de innovatie economie. De werkelijkheid is dat het onderwijs de slag naar de kenniseconomie al gemist heeft. Onderwijs is nog steeds aan het worstelen met informatie tussen oren van leerlingen te pompen. Pas wanneer mensen informatie verpersoonlijken ontstaat kennis. Welke school lukt dat?  Weinig. En ondertussen is kennis al een commodity geworden. Kennis is voor iedereen op elk moment vrij toegankelijk. Kennis is allang niet meer de bron van waardecreatie in onze samenleving. Dat is namelijk innovatie. In een innovatie economie wordt er waarde gecreëerd met het toepassen van goede ideeën. Dat vraagt om (toegang tot)kennis, praktische intelligentie  en kritisch en analytisch nadenken, multidisciplinaire aanpak, co-creatie, creativiteit en meer.  Welke plek krijgen die zaken in het onderwijs? Geen. Men probeert wel wat maar kan het industriële, output gestuurde controle gerichte denken maar niet overstijgen.

In onze organisaties gaat hetzelfde verhaal op. Systemen en korte termijn winstmaximalisatie voor aandeelhouders zijn leidend. Talenten, passie en creativiteit sneeuwen onder in dat geweld. Ook organisaties zullen zichzelf moeten bevrijden van dat juk om aan te haken bij de innovatie economie.

Ronald van den Hoff roept in zijn hoofdstuk in het boek Knowmad Society op tot Innovution. Dat is een samentrekking tussen ‘innovation’ en ‘revolution’. Hij doelt op revolutionaire innovatie. Vooral van onze instituties en systemen. En daar sluit ik me volmondig bij aan. Zowel in het onderwijs als in het bedrijfsleven. Er zijn voorbeelden te over: www.employeebuyout.nl, www.operationeducation.nl, www.knowmadsociety.com, www.knowmads.nl, www.sudbury.nl.  Traditioneel wachten we tot er leiders opstaan die de verandering tot stand brengen. Dat werkt niet langer. Gewoon omdat hun gevestigde belangen te groot zijn. Mahatma Gandhi wees ons jaren geleden al de weg: ‘Be the change you want to see in the world’.

Advertenties

Angst voor vrijheid

In veel organisaties bestaat er angst voor het geven van vrijheid. Dat resulteert in organiseren vanuit wantrouwen. In organisaties die vanuit wantrouwen zijn georganiseerd  gaat veel potentie verloren. Is de angst voor vrijheid gegrond?

Volgens mij niet. Waar organisaties angst voor moeten hebben is vrijblijvendheid. Vrijblijvendheid is een situatie van non-commitment. Het paradoxale is dat de betrokkenheid in wantrouwende organisaties juist schrikbarend laag is.

Het verschil tussen vrijheid en vrijblijvendheid zit hem in het voelen en nemen van verantwoordelijkheid. Organiseren vanuit vertrouwen is wat anders dan organiseren vanuit naïviteit. Start vanuit vertrouwen tot het tegendeel bewezen is. Vertrouwen vraagt om onderhoud. Om informatie. Stem helder af welke afspraken en informatie uitwisselingen er nodig zijn om te kunnen blijven vertrouwen. Dat schept verbinding en verbant vrijblijvendheid. Durf te organiseren vanuit vertrouwen. Geef vrijheid. Organiseer verantwoordelijkheid.  Dat geeft jouw organisatie vleugels.

 

Voorbij zwoegen en stressen

Deze column van Suzanne Dijkstra is een must read. Zij legt de worsteling bloot die momenteel plaatsvindt in het onderwijs. Ook organisaties kennen de worsteling. Hier een korte passage:

“Ongekozen belasting laat zwoegen en stressen. Gekozen belasting geeft dynamiek en de levensvreugde. De veerkracht is groot wanneer je iets doet omdat je het zelf, van binnen uit, wilt.”

Bam.

Iedereen weet dit. Als het erop aan komt passen we het niet toe. En laten zo veel potentie onbenut. Het probleem ontstaat wanneer we een voorkeur hebben. op scholen heet dit curriculum. In organisatie output of resultaat.  De val waar we dan inlopen is een lineair proces optuigen volgens het input – output – outcome model. Dat vertrekt vanuit de aannames dat processen lineair zijn en dat de wereld maakbaar is. Dat blijkt niet waar. En het bijkomende nadeel is de onbedoelde nevenschade.

Mensen ongekozen belasten levert zwoegen en stressen op. Kijk eens om je heen. Zowel in het onderwijs als in het bedrijfsleven is stress, burn-out, faalangst e.d. aan de orde van de dag. Dit terwijl in dit model zwoegen de output is. Zwoegen leidt maximaal tot goedgeorganiseerde middelmatigheid. What a waste of time! En waarom doen we dit? Om het proces te kunnen controleren en managen. Zwoegen als hoogst haalbare met stress als onbedoelde nevenschade. Een onhoudbaar systeem.

De Maya’s hadden gelijk. Die wereld moet tot een einde komen. Simpelweg omdat hij niet meer werkt. Te weinig resultaat. Te grote onbedoelde nevenschade.

De dood of de gladiolen

De knowmadic worker komt eraan, organisaties zijn er bij lange na niet klaar voor. In dit artikel wordt beschreven  dat  gebruik van consumententechnologie een diepe kloof slaat tussen de mobiele werknemer en zijn/haar werkgever.  Een van vele voorbeelden van hoe planning & controle cyclus gefocuste elementen in onze organisaties de stap naar meer flexibele organisatievormen in de weg staat. Ondernemers willen wel, echter hun systemen gaan ‘piepen’  wanneer ze stappen in die richting zetten.  Het zijn vooral extern de huidige adviseurs (banken, juristen, accountants, controllers, consultants) en intern aandeelhouders en managers die ondernemers adviseren hun risk-management op orde te houden. In eerste instantie terecht: ondernemen gaat over gecalculeerde risico’s nemen.

Het wordt in mijn ogen een probleem wanneer er een mismatch gaat ontstaan tussen de sociaaleconomische realiteit en de wijze waarop organisaties zijn georganiseerd. En dat zie ik nu volop gebeuren.

Onderzoek van Erasmus-professor Henk Volberda wijst uit dat – het uitblijven van – sociale innovatie de bottleneck is bij innovatie, groei en winstgevendheid van organisaties .

Een Hagenees zou zeggen: “de dood of de gladiolen”. Ofwel; ondernemers, zorg dat je huis op orde is. De wereld verandert, nu jij (jouw organisatie) nog!

Ps. als je meer wilt lezen over de knowmadisering van de samenleving kan ik je van harte aanbevelen het boek KnowMad Society van John Moravec te lezen. Het is te vinden op http://www.knowmadsociety.com/book/