Vermijdbare waardevernietiging

We leven in een transitietijd. Onze instituties en bedrijven zijn georganiseerd rond de wetmatigheden vanuit het industriële tijdperk. Dit terwijl we fullspeed het post-internettijdperk binnen racen. De instant toegang tot communicatie en informatie, zet de wereld op zijn kop. Ik heb veel vertrouwen in het aanpassingsvermogen van mensen. Het is wel zaak dat mensen loskomen van de gehoorzaamheids- en volgzaamheidsconditionering vanuit het industriële tijdperk en zo de goedgeorganiseerde middelmatigheid gaan overstijgen.  Dat gaat gepaard met angst en onzekerheid, maar is niet onoverkomelijk.

Waar ik me regelmatig zorgen over maak is de waardevernietiging die kan ontstaan tijdens de transitie die we doormaken. De afgelopen jaren hebben we met elkaar een enorme welvaart opgebouwd. Veel van de verdienmodellen waarmee dit is gebeurd, overleven niet in de 21ste eeuw. Dat wil niet zeggen dat de waarde die ze hebben voortgebracht niet meegenomen kan worden. Maar dat gaat niet vanzelf! Vaak gaan transities gepaard met enorme waardevernietiging! Momenteel voltrekt zich dat al. Professor Lex van Teeffelen geeft aan dat er elk jaar 20.000 gezonde bedrijven met toekomst worden geliquideerd, wegens een gebrek aan opvolging. Hiermee gaan jaarlijks 80.000 banen verloren en wordt er 2 miljard aan kapitaal vernietigd.

Eerst moeten we vaststellen dat waarde gebaseerd op luchtbellen, illusionaire waarde was en feitelijk nooit heeft bestaan. Die waarde is onmogelijk mee te nemen. Daar zullen we door de zure appel heen moeten bijten. Het liefst zo snel mogelijk. Hoe langer we vasthouden aan illusionaire waarde, hoe harder de klap zal zijn. De schuldenproblematiek is daar een mooi voorbeeld van. Daar zal pijn gepakt moeten worden. In IJsland hebben ze daar ervaring mee. Daar zullen wij van moeten leren. Daar hebben ze schulden afgewaardeerd. Nu kunnen ze met opgeschoonde huishoudboekjes de toekomst tegemoet.

Dat wat echte waarde heeft is mee te nemen in de 21ste eeuw. De grootste bedreiging voor het meenemen van deze waarde is het vasthouden aan oude waardecreatie modellen en bijbehorende machtsstructuren. Waarde in de 20ste eeuw ontstond in ketens en was vooral financiële waarde, gekoppeld aan inspanning of bezit. Waarde in de 21ste eeuw wordt gecreëerd in waarde netwerken, kan vele verschijningsvormen hebben en is gekoppeld aan gebruik. Neem nu het opvolgingsvraagstuk van organisaties. Het bezit van een bedrijf – de aandelen –  was in de 20ste eeuw veel geld waard. 5 tot 7 keer de genormaliseerde winst van de afgelopen 3 jaar.  In de 21ste eeuw wordt maximaal de factor 2 tot 3 gehanteerd. De waarde ontstaat dus eerder door de waarde die daadwerkelijk wordt gecreëerd door het bedrijf dan door het eigendom ervan. Veel ondernemers hanteren bij hun opvolging de strategie om te wachten met het verkopen van hun bedrijf tot na de crises, omdat ze hopen dan weer een betere prijs te ontvangen. Het tegendeel lijkt waar. 50% van de ondernemers is 50 jaar of ouder, zodoende komen er steeds meer bedrijven op de overnamemarkt. Banken financieren overnames mondjesmaat en jonge ondernemers zien meer heil in het starten van een eigen bedrijf dan het kopen van een (te?) duur bestaand bedrijf. De stichtingskosten zijn door internet vele male lager dan voorheen!

Opgebouwde waarde meenemen naar de 21ste eeuw,  vraagt om innovatieve oplossingen. Die druisen vaak in tegen de bestaande geloofssystemen en machtsstructuren.  Voor bedrijfsopvolging kan een employee buy-out uitkomst bieden. Bij een employee buy-out nemen medewerkers gezamenlijk het bedrijf over. Wanneer de uittredende ondernemer aanblijft als financier van de overname, ontstaat er een waarde uitruil die recht doet aan de gecreëerde waarde van de uitredende ondernemer en is deze fair voor de continuerende medewerkers omdat deze gerelateerd is aan toekomstige verdiensten. Zo verzekert de (oud) ondernemer zich van een faire vergoeding voor de door hem/haar opgebouwde waarde, blijft de waarde in het bedrijf bestaan, blijven banen bestaan en wordt de samenleving niet opgezadeld met de kosten van de liquidatie.

Vermijdbare waardevernietiging vraagt om oplossingen die soms voorbij huidige machtsstructuren, geloofssystemen, verdienmodellen en soms common sense ingaan. De vraag is of we genoeg lenigheid van geest aan de dag kunnen leggen om nieuwe oplossingen te verzinnen en toepassen. Of dat we ons ego en conditionering aan het stuur zetten met mogelijk flinke – vermijdbare! – waardevernietiging tot gevolg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s